Weeping Window - poppies at Caernarfon Castle

Mae arddangosfa “Poppies: Weeping Window” a gafodd ei harddangos am y tro cyntaf yn Nhwr Llundain yn 2014 i nodi canmlwyddiant y Rhyfel Mawr, i’w gweld ar hyn o bryd yng Nghastell Caernarfon.

Mae’r arddangosfa deimladwy sydd i’w gweld yng Nghastell Caernarfon wedi denu miloedd o ymwelwyr i’r dref yn ystod yr wythnosau diwethaf. Dyma enghraifft wych o waith celf yn cyfrannu at adfywio a thwristiaeth mewn trefi megis Caernarfon.

Agorodd “Poppies: Weeping Window” a oedd yn rhan o’r gosodiad celf “Blood Swept Lands and Seas of Red” ar 11 Hydref a bydd i’w gweld yng nghastell Caernarfon tan 20 Tachwedd.

Yn arddangosfa “Weeping Window” mae miloedd lawer o flodau pabi cerameg yn llifo o ffenestr uchel yn y castell i’r ddaear islaw. Wrth edrych arno o bell, mae’n edrych fel petai gwaed yn llifo i lawr mur y castell mewn teyrnged deimladwy i 38 miliwn o ddioddefwyr y Rhyfel Byd Cyntaf. Mae’r ffigwr hwnnw’n cynnwys 17 miliwn a fu farw ac 20 miliwn a anafwyd – dyma un o’r rhyfeloedd mwyaf angheuol erioed sy’n llawn haeddu’r enw, ‘Y Rhyfel Mawr’.

Cafodd cerflun y blodau pabi a’r cerflun cysylltiedig “Wave”, eu creu gan yr artist Paul Cummins a’r dylunydd Tom Piper. Mae’r ddau gerflun yn cael eu harddangos ledled Prydain fel rhan o raglen 14-18 NOW, sy’n ceisio sbarduno trafodaethau newydd am waddol y Rhyfel Byd Cyntaf ym mhob rhan o Brydain.

Cafodd y cerfluniau hyn eu cyflwyno’n wreiddiol yn Nhwr Llundain yn 2014 fel rhan o osodiad celf  “Blood Swept Lands and Seas of Red”. Tra oedden nhw i’w gweld yn Nhŵr Llundain cawsant eu hamgylchynu’n raddol gan flodau pabi ceramig, pob un wedi ei blannu gan wirfoddolwr er cof am filwr a syrthiodd yn y Rhyfel Byd Cyntaf. Aeth dros bum miliwn o bobl i ymweld â’r blodau pabi yn Nhŵr Llundain.

Mae cysylltiad hir rhwng y pabi a choffau’r Rhyfel Mawr, diolch i’r gerdd ‘Y Pabi Coch‘ gan I D Hooson.

Roedd gwlith y bore ar dy foch
yn ddafnau arian, flodyn coch,
a haul Mehefin drwy’r prynhawn
yn bwrw’i aur i’th gwpan llawn.

Tithau ymhlith dy frodyr fyrdd
yn dawnsio hoy war gwrlid gwyrdd
cynefin fro dy dylwyth glân,
a’th sidan wisg yn fflam o dân.

 Ond rhywun â didostur law
a’th gipiodd o’th gynefin draw
i estron fro, a chyn y wawr
syrthiaist, a’th waed yn lliwio’r llawr.

Ers y Rhyfel Byd Cyntaf, rydym wedi dod i arfer â gweld y pabi’n cael ei ddefnyddio i gofio am bobl a gollodd eu bywyd mewn rhyfel neu y chwalwyd eu bywydau gan ryfel. Caiff y pabi ei ddefnyddio fel symbol o goffadwriaeth yn rhan o apêl flynyddol y Lleng Brydeinig Frenhinol i godi arian i gynorthwyo a chefnogi milwyr.

Gallwch fynd i weld cerflun The Weeping Window am ddim, gan gynnwys mynediad am ddim i’r castell drwy gyflwyno tocyn sydd ar gael o caernarfonpoppies.eventbrite.co.uk.